Божествена Литургија во Водоча
 
 
 
 
 

Божествена Литургија во Водоча (08.05.2016 11:29)

„Ниту, пак, сакам да знам како живее и што прави светот“

 

Според црковната логика на славењето на празниците, на непосредните учесници во главниот настан им се дава предимство во чествувањето во деновите што следуваат. Така, по истата логика, попрво требаше да се слави Неделата на жените мироносици отколку Неделата на светиот апостол Тома, затоа што жените мироносици најверно и најскромно од сите Го следеа Богочовекот Христос. Во клучните денови на Неговото страдање и распнување тие беа со Него – не плашејќи се за својот живот, затоа и Воскреснието први го видоа; и откако на Апостолите им објавија дека Христос Воскресна, дочекаа со сомнеж да бидат примени и речиси никој да не им верува. Но, Самиот Христос ги удостои со оваа чест, и тоа никој не може да им го одземе.

Но, оној што го пишувал типикот се водел од друга очигледна идеја од која не мора и јас, овојпат, да бидам воден во мојата беседа. Ќе си кажам што сакам да си кажам, а што истовремено го сметам полезно за ваше духовно надградување. Идниот пат, со Господ напред, ќе ви говорам за светиот апостол Тома, во Неделата на жените мироносици. Како и да е – за Телото Христово говорам. Сепак, правете разлика: едно е некого да поздравиш со зборовите „радувајте се“, како Христос – жените мироносици, а друго е да го поздравиш со зборовите „мир вам“, како Христос – Апостолите. Со „радувајте се“ се поздравуваат утврдените, а со „мир вам“ колебливите. Секому според потребите.

Да заокружиме. Жените мироносици најверно, најпостојано и најсмирено Му служат на Богочовекот Христос. Оваа нивна посветеност доаѓа до израз дури при Христовото страдање, откако речиси сите ученици Го предаваат и напуштаат. И иако се први сведоци на Христовото Воскресение, смирено примаат сомнеж и неверие за своето сведоштво – додека Самиот Христос не ги потврди за вистински сведоци, појавувајќи се истата вечер меѓу Апостолите.

Знаете ли на што ме потсетува нивниот живот и подвиг? На животот и подвигот на вистинските монаси. Нивниот аскетско-исихастички подвиг е скриен од очите на светот меѓу манастирските ѕидови. Со истрајност и детска љубов го поминуваат периодот на богооставеноста, страдање познато само на нивниот Небесен Отец. И откако ќе го добијат дарот Божји на воскресението во своето срце како умно-срдечна молитва – ретко кој ги препознава или им верува на нивните поуки. Напротив.

Тука јас ќе замолкнам за малку и ќе го оставам великиот Старец Јосиф Спилеот да проговори: „А денес ретко ќе чуете слово за умно-срдечната молитва. Луѓето се заробени од толку многу грижи и материјално размислување имајќи совршен презир кон трезвеноста, така што многумина не само што не сакаат да дознаат, да научат, или да истражат, туку дури и да чујат дека некој кажува за сторените подвизи – веднаш го навредуваат и го отфрлаат, сметајќи го за чудак и луд бидејќи неговиот живот не е сличен со нивниот, така што им служи за потсмев.

Се случува нешто слично како во епохата на идолопоклонството. Ако ги навредиш идолите, те каменуваат и те убиваат. Сега, пак, секоја страст има позиција на идол. Та, ако ја искараш или ја осудиш страста што некого веќе го совладала, веднаш велат: ’каменувајте го, зашто ги навреди нашите богови‘. Јас, бидејќи не примам никого, без исклучок, ниту пак, сакам да знам како живее и што прави светот, постојано сум мета на осудување и на озборување од страна на монасите. И не престанувам дење-ноќе да се молам за отците и да нагласувам дека тие имаат право. Јас сум виновен само ако се соблазнам од нив. Бидејќи тие гледаат со очите што им ги допушти Бог. Неправичен и за осуда сум кога ќе речам – зошто не размислуваат како што мислам јас.“

Ви пишував деновиве за дарот на умно-срдечната молитва, објаснувајќи ги апостолските зборови „Зарем не гореа срцата наши“, која е реално достижна и зависи само од волјата и трудот на секој од нас. Ние од немање опит и од незнаење мислиме за неа како за којзнае какво чудо и, немајќи ја самите, не веруваме дека и другите можат да ја имаат. Арно ама ја имаат, и тоа повеќе отколку што некој би помислил.

Но, запаметете, суштината на молитвата на срцето е покајанието, а не некаква техника на изговарање. И сите техники да ги знаеме, ако покајание немаме, никогаш нема да ја имаме. И обратно, ако имаме вистинско покајание, а да не знаеме некаква техника за задржување на умот во срцето, ние ќе го добиеме дарот на умно-срдечната молитва. А, под вистинско покајание или преумување секогаш го подразбирам восогласувањето на начинот на нашиот живот со степенот на духовниот развој на кој се наоѓаме.

Пресвета Богородице, спаси нас!

Митрополит Струмички Наум